Nieuws

 

Beleidsregel afwijken onderwijstijd per 1 januari 2026

Feb 2026

Soms kunnen kinderen vanwege psychische of lichamelijke beperkingen tijdelijk niet of niet volledig naar school. De school kan dan een op maat gemaakt onderwijsprogramma aanbieden door af te wijken van het minimum aantal uren onderwijstijd. Het bestuur vraagt hiervoor instemming van de inspectie.

Per 1 januari 2026 verandert de regeling voor afwijken van onderwijstijd (voorheen de variawet). Het OPP met ingroeiplan wordt leidend, de vier categorieën vervallen en de school motiveert zelf het maatwerk in het OPP (met instemming van ouders). Hieronder staat in één overzicht wanneer je wél/niet moet aanvragen bij de Inspectie (op basis van de beslisboom) en welke stappen scholen vanaf 1-1-26 zetten.

Wanneer niet aanvragen (‘geoorloofd verzuim’ zoals beschreven in; artikel 11, onder d, van de Leerplichtwet 1969)
- “De leerling moet tijdens schooltijd een medische of paramedische behandeling ondergaan.”
Bijvoorbeeld fysiotherapeut, oefentherapeut, logopedist, ergotherapeut of diëtist.
Ook situaties waarin een leerling door ziekte of medische aandoening tijdelijk niet (volledig) kan deelnemen als gevolg van chronisch vermoeidheidssyndroom of vanwege een andere ziekte of medische aandoening (bijv. ME/CVS, post-COVID, gebroken been, migraine) vallen onder geoorloofd verzuim → géén aanvraag afwijking onderwijstijd; wel registreren volgens de verzuimregels.

NB. Ongeoorloofd verzuim wordt via de reguliere leerplichtmelding en leerplichtprocedures afgehandeld — dat is géén afwijkings-onderwijstijd-procedure.

Wanneer wél aanvragen (afwijking onderwijstijd)
“Alle overige leerlingen die vanwege lichamelijke en/of psychische redenen tijdelijk niet of niet volledig aan het lesprogramma op school kunnen deelnemen.” Maatwerk kan de leerling helpen zich te blijven ontwikkelen richting schoolbezoek. Voor deze leerlingen vraagt de school instemming bij de Inspectie en legt dit vast in een OPP met ingroeiplan.


Wijzigingen per 1-1-2026:

- OPP met ingroeiplan is leidend. In het handelingsdeel onderbouw je:

  • waarom afwijken noodzakelijk is (medisch/psychisch);
  • hoe onderwijs en ondersteuning worden vormgegeven (ook buiten school);
  • hoe wordt toegewerkt naar uitbreiding van uren (ingroei/terugkeer)

- Ouders stemmen in met het OPP.
- Vier categorieën vervallen → één uniforme afwijkingsregeling.
- Omdat scholen veelal zelf heel goed in beeld hebben welk maatwerk een leerling nodig heeft en dit ook kunnen motiveren, is ervoor gekozen het deskundigenadvies te laten vervallen; zorgvuldige dossiervorming is nodig.
- Verantwoordelijkheid blijft bij de school, ook bij inkoop/inhuur van derden. 

Checklist voor scholen (vanaf 1-1-2026)

  1. Beoordeel met de beslisboom: valt de situatie onder geoorloofd verzuim (art. 11d) → niet aanvragen; of onder lichamelijke/psychische redenen buiten art. 11d → wél aanvragen.
  2. Werk OPP bij (handelingsdeel) en maak een ingroeiplan met concrete stappen, evaluatiemomenten en verantwoordelijkheden.
  3. Bespreek en leg vast: instemming ouders, privacy/registratie, aanspreekpunt(en) en communicatie met betrokken partners.
  4. Dossiervorming op orde: medische/psychische noodzaak (voor zover schoolrechtelijk nodig), onderwijsafspraken, voortgang en evaluaties.
  5. Dien de aanvraag in bij de Inspectie (alleen wanneer de beslisboom tot wél aanvragen leidt).
  6. Evalueer periodiek en schaal op naar meer aanwezigheid zodra mogelijk (volg het ingroeiplan).

Vragen of casus toetsen?
Neem contact op met je consulent van het SWV. We denken mee bij de duiding (wel/niet aanvragen) en bij het opstellen van een sterk OPP met ingroeiplan.

Bij het Steunpunt Passend Onderwijs vind je nog meer informatie. 

Op deze site worden cookies gebruikt, wilt u hiermee akkoord gaan?